دل می رود زدستم صاحبدلان خدا را

دردا که راز پنهان خواهد شد آشکارا ۱

کشتی شکستگانیم ای بادِ شرطه 2 برخیز

باشد که باز بینم دیدارِ آشنا را

ده روزه مهر گردون ۳ افسانه است و افسون ۴

نیکی بجای یاران فرصت شمار یارا

در حلقۀ گل و مل ۵ خوش خواند دوش بلبل

هاتِ الصَّبوح هُبُّّّّّّوا ایُّهَا السُّکارا

ای صاحبِ کرامت ، شکرانۀ سلامت

روزی تفقّدی کن ، درویش بینوا را

آسایشِ دو گیتی تفسیر این دو حرفیست

با دوستان مروّت با دشمنان مدارا

در کویِ نیکنامی ما را گذر ندادند

گر تو نمی پسندی، تغییر کن ۶ قضا را

آن تلخ وش⁶که صوف اُمُّ الخَبائشش ۷ خواند

اَشهی لَنا وَاَحلی مِن قُبلَـةِ العَذارا

هنگام تنگدستی در عیش  کوش و مستی ۸

کاین کیمیایی هستی ، قارون ۹ کند گدارا

سرکش مشو که چون شمع از غیرتت بسوزد

دلبر که در کف او مو مست سنگ خارا  ۱۰

آیینۀ سکندر ۱۱ جام میست،بنگر

تا بر تو عرضه دارد احوالِ ملکِ دارا

خوبان پارسی گو بخشندگان عمرند

ساقی بده بشارت رندانِ پارسارا ۱۲

حافظ بخود نپوشید این خرقۀ می آلود

ای شیخ پاک دامن معذور دار مارا ۱۳

 ----------------------------------------------------------

وزن غزل مفعول فاعلاتن ( بحر مضارع مثمن اخرب)

1 – معنی بیت : ای عارفان برای رضای خدا تدبیری کنید که زمام اختیار دل از کفم بدر می رود ، دریغا که سر ّ نهان عشق من از پرده برون خواهد افتاد.

2- شرطه : بضم اول و سکون دوم در سیاق فارسی بمعنی باد موافق استو در عربی بمعنی شرط و انصار  

معنی این بیت : ای باد موافق مادر کشتی سواریم، وزیدن آغاز کن بامید بملاقات یار که آشنای عشق ماست نائل شویم

3-ده روزه مهر گردون : محبت کوتاه مدت فلک

4-افسون : سحر و مکر و حیله

- معنی بیت : دیشب در انجمن گل و باده هزار آوا نغمۀ خوشی آغاز کرد ، ای ساقی بیا و بادۀ بامدادی بده و ای مستان بیدار شوید

6- معنی بیت  مارا بکوی حسن شهرت را نداده اند ، چه قسمت ما از آغاز عشق و رسوائی بود  اگر ترا حال ما خوش نیاید، بدگرگون کردن احکام جهان هستی بپرداز.

7- تلخ وش : تلخ گونه

8- ام الخبائث :مادر پلیدیها، باستعاره مراد شراب

معنی بیت :بادۀ تلخ گونه را که صوفی مایۀ همه پلیدیها و تباهکاریها شمرد، نزد ما دلخواه تر و شیرین تر از بوسۀ دوشیزگان است.

9- قارون: نام ثروتمند مشهور در زمان حضرت موسی (ع)

معنی بیت: در وقت تهیدستی بخوشدلی و سر مستی جهد کن ، چه اکسیر زندگانی عیش و مستی است که فقیر تنگدست را بدرجۀ استغنای قارون  می رساند.

10- معنی بیت : ای عاشق ، از فرمان عشق سر مپیچ ، چه معشوق که در پنجۀ  او سنگ خاره چون موم نرم است، ترا از رشگ چون شمع تواند گداخت

۱۱- آئینه سکندر: آینه ای بوده است که بتدبیر ارسطو بر فراز مناره اسکندریه نصب کرده بودند تا بمراقبت حرکت کشتیها در دریا بپردازد و از حال فرنگ آگاهی دهد.

معنی بیت: بساغره باده که آئینه اسکندری است ، نیک بنگر تا حال کشور دارا را بتو بنماید ، شاید مراد از جام می باستعاره ضمیر عارف داناست که از اوضاع جهان آگاهست

12 معنی بیت : زیبایان فارسی زبان فارسی زبان جان تازه می بخشند . ای ساقی ، بقلندران پرهیزگار مژده بده

13 معنی بیت : حافظ این دلق آغشته بمی را باختیار     خود بر تن نکرد ، ای شیخ پاکیزه جامۀ پرهیزگار عذر ما را در آلوده دامنی بپذیر و بیش خرده مگیر.

 

شاعر: مولانا شمس الدین محمد خواجه حافظ شیرازی

<:P:>

<:P:>

<:P:>

<:P:>

<:P:>

<:P:>

<:P:>

<:P:>

<:P:>

نوشته شده در سه شنبه 23 فروردین 1384 و 07:04 ق.ظ توسط مینا

ویرایش شده در یکشنبه 28 فروردین 1384 و 08:04 ق.ظ